İçeriğe geç

Blog

Merak ettiğin bilim

Gökkuşağı neden kavislidir? Mıknatıs neden buzdolabına yapışır da tahtaya yapışmaz? Kısa, kaynaklı, anlaşılır yazılar.

  • Astronomi

    Işık yılı nedir? Adında "yıl" geçen bir uzaklık birimi

    Işık yılı bir süre değil, uzaklık birimidir: ışığın bir yılda aldığı yol, yaklaşık 9,46 trilyon kilometre. Hesabı adım adım yapıyor, Güneş ve Sirius'un ışığının ne zaman yola çıktığını ve gökyüzüne bakmanın neden geçmişe bakmak olduğunu açıklıyoruz.

    4 dk okuma

  • Öğrenme Bilimi

    Aynı tür soruyu üst üste çözmek neden yanıltır? Karışık çalışmanın bilimi

    On doğru orantı sorusunu art arda çözünce her şey kolay görünür; sınavda türler karışınca takılırsın. Karışık çalışmanın (interleaving) ne olduğunu, araştırmaların ne gösterdiğini ve bunu ders çalışmana nasıl katacağını örneklerle anlatıyoruz.

    4 dk okuma

  • Mutfak Bilimi

    Ev yoğurdu nasıl mayalanır? Laktik asit bakterilerinin bilimi

    Bir kaşık yoğurt, bir tencere sütü bir gecede yoğurda çevirir. İki bakteri türünün laktozu laktik aside dönüştürmesini, sütün neden pıhtılaştığını, sıcaklığın neden bu kadar önemli olduğunu ve ev yoğurdunda hijyen kurallarını anlatıyoruz.

    6 dk okuma

  • Bilim Tarihi

    el-Cezerî ve fil saati: Ortaçağ'da mühendislik

    1206'da Diyarbakır'da tamamlanan bir kitap, elli düzeneği ölçüleri ve çizimleriyle anlatır. el-Cezerî'nin fil saatinin içini adım adım açıyor, 'ilk robot' iddiasını tartıyor ve ortaçağ mühendisliğinin Hint, Yunan ve Bağdat mirasıyla nasıl beslendiğini anlatıyoruz.

    6 dk okuma

  • Doğa ve Tarım

    Bir avuç toprakta neler yaşar? Solucanlar, mikroplar ve mantar ağları

    Bir avuç bahçe toprağında Dünya'daki insan sayısından çok bakteri, metrelerce mantar ipliği ve yüzlerce küçük hayvan yaşar. Toprağı canlı kılan bu kalabalığı, Darwin'in solucanlarını ve evde güvenle kompost yapmanın yolunu anlatıyoruz.

    6 dk okuma

  • Mutfak Bilimi

    Düdüklü tencere neden hızlı pişirir? Kaynama noktası ve basınç

    Düdüklü tencerede nohut neden çok daha çabuk pişer? Kaynama noktasının basınca bağlı olduğunu, Erzurum'da suyun neden 100 °C'de kaynamadığını ve düdüklü tencereyi güvenle kullanmanın fizikten gelen kurallarını anlatıyoruz.

    6 dk okuma

  • Bilim Tarihi

    Piri Reis haritası: Gerçekler ve efsaneler

    1513'te Gelibolu'da ceylan derisine çizilen, 1929'da Topkapı Sarayı'nda fark edilen bir harita. Kolomb'un kayıp haritasının izini taşıyor; Antarktika'yı buzsuz gösterdiği iddiası ise bir efsane. Haritanın gerçekte neyi anlattığını kaynak notlarıyla okuyoruz.

    6 dk okuma

  • Doğa ve Tarım

    Uçucu yağ nedir? Kekik, lavanta ve adaçayının kokusunun bilimi

    Bir kekik yaprağını ovalayınca yükselen koku nerede saklanıyordu? Uçucu yağların bitkide nasıl üretildiğini, timol ve linalool gibi bileşenleri, buhar damıtmasını ve "doğal olan zararsızdır" yanılgısını güvenli kullanım kurallarıyla anlatıyoruz.

    6 dk okuma

  • Koyu zeminde kemanın gövdesi ve gergin telleri
    Bilim ve Kültür

    Müzik ve matematik: Pisagor, oktav ve kulağa hoş gelen oranlar

    Bir teli tam ortasından bastığınızda neden aynı notanın inceltilmiş hâlini duyarsınız? Pisagor'un tel deneylerinden piyanonun eşit aralıklı akordundan frekans oranlarına, müziğin içindeki matematiği keşfediyoruz.

    5 dk okuma