İçeriğe geç

Blog

Merak ettiğin bilim

Gökkuşağı neden kavislidir? Mıknatıs neden buzdolabına yapışır da tahtaya yapışmaz? Kısa, kaynaklı, anlaşılır yazılar.

  • Teknoloji ve Mühendislik

    Dört zamanlı motor nasıl çalışır? Emme, sıkıştırma, iş ve egzoz

    Bir benzinli motorda piston iner, çıkar ve krank mili iki tur döner; bu sırada emme, sıkıştırma, iş ve egzoz zamanları tamamlanır. Krank-biyel düzeneğini, supapları yöneten kam milini, sıkıştırma oranını ve dizel motorun farkını kesitli bir motor üzerinde anlatıyoruz.

    7 dk okuma

  • Teknoloji ve Mühendislik

    Buzdolabı nasıl soğutur? Buhar sıkıştırmalı soğutma döngüsü

    Buzdolabı soğuk üretmez; içerideki ısıyı alıp arkasından odaya taşır. Kompresörü, yoğuşturucuyu, kılcal boruyu ve buharlaştırıcıyı tek tek tanıyor, akışkanın kaynarken ısı çekip yoğuşurken ısı verdiği döngüyü kurcalanabilir bir çizimle izliyoruz.

    9 dk okuma

  • Teknoloji ve Mühendislik

    Bir web sayfası sana nasıl ulaşır? İnternette paketlerin yolculuğu

    Bir bağlantıya dokunduğun an, sayfa yüzlerce küçük pakete bölünür; paketler farklı yollardan, bazen sırasız gelir, kaybolanlar yeniden gönderilir. DNS, IP adresi, yönlendiriciler, TCP ve gecikmeyi kurcalanabilir bir ayıklama tesisiyle anlatıyoruz.

    8 dk okuma

  • Eski bir New York şehri haritası, sağ altta ölçek ifadesi ve renkli yapı açıklamaları
    Matematik

    Doğru ve ters orantı: Tarif, harita ölçeği ve hızla anlamak

    Bir tarifi büyütmek, haritada mesafe bulmak ve yola çıkarken süre hesaplamak aynı iki fikre dayanır: doğru ve ters orantı. İkisini nasıl ayırırsın, ne zaman çarpar ne zaman bölersin? Günlük örneklerle ve sık yapılan hatalarla anlatıyoruz.

    4 dk okuma

  • Yıldızlı mor gece gökyüzünün altında, donmuş deniz buzuna oturan büyük bir buz dağı
    Fizik

    Yoğunluk nedir? Koca gemi batmazken küçük bir taş neden batar

    Binlerce tonluk çelik bir gemi suda yüzer, avuç içine sığan bir taş batar. Cevap ağırlık değil, yoğunluk. Yoğunluğun ne olduğunu, Arşimet ilkesini ve gemilerin neden batmadığını evde deneyebileceğin güvenli bir yumurta deneyiyle anlatıyoruz.

    5 dk okuma

  • Kareli spiralli deftere tükenmez kalemle not alan bir el, yakın plan
    Öğrenme Bilimi

    Yanlış defteri nasıl tutulur? Hatalardan öğrenmenin bilimi

    Yanlış soruyu çözüp geçmek, hatayı bir sonraki sınava taşımaktır. Yanlış defterine ne yazılır, hata türleri nasıl ayrılır, ne zaman geri dönülür? Araştırmalara dayanan, kâğıtta ve Kuazara'daki hata defterinde uygulanabilir bir yöntem.

    4 dk okuma

  • Tahtaları matematik formülleriyle dolu, sıraları boş bir sınıf
    Öğrenme Bilimi

    Simülasyonu tahtaya yansıtmak: 40 dakikalık sınıf etkinliği planı

    Tahtaya yansıtılan bir simülasyon, öğrenciler yalnızca izlerse gösteri olarak kalır. Tahmin, ikili tartışma, tahtada deneme, açıklama ve kısa bir kapanışla 40 dakikalık bir ders akışı; Kuazara'daki sürtünme dersiyle örneklendirilmiş.

    4 dk okuma

  • Ay yüzeyinde Hadley Rille kenarında ay aracının yanında duran Apollo 15 astronotu, siyah-beyaz fotoğraf
    Fizik

    Ağır cisimler daha hızlı mı düşer? Serbest düşme ve hava direnci

    Aristoteles ağır cisimlerin daha hızlı düştüğünü söyledi; Galileo karşı çıktı; 1971'de bir astronot Ay'da çekiç ve tüyü aynı anda bıraktı. Serbest düşmenin, hava direncinin ve evde yapabileceğin güvenli bir kâğıt–kitap deneyinin hikâyesi.

    5 dk okuma

  • Çıplak ağaç dallarının arkasında mavi gökyüzünde görünen parlak Ay
    Öğrenme Bilimi

    Fen bilimlerinde en yaygın kavram yanılgıları ve onları değiştirmenin yolu

    Yazın Güneş'e daha yakın olduğumuz için mi sıcak olur? Bitkiler besinini topraktan mı alır? Kavram yanılgıları rastgele hatalar değil, gündelik deneyimden doğan düzenli fikirlerdir. Altı yaygın örneği ve bilimsel kavrama geçişi destekleyen yöntemleri anlatıyoruz.

    5 dk okuma

  • Paris'teki Panthéon'da zeminde dönen daireler üzerinde sallanan Foucault sarkacı
    Öğrenme Bilimi

    Tahmin et, dene, açıkla: Fen dersinde öğrenciyi düşündüren üç adım

    Önce tahmin, sonra gözlem, en son açıklama: Tahmin et–gözle–açıkla (POE) yöntemi, öğrencinin sezgisini görünür kılar ve yanlış tahmini öğrenmenin kendisine çevirir. Neden işe yaradığını, sınıfta nasıl uygulandığını, sarkaç ve buz örnekleriyle anlatıyoruz.

    6 dk okuma

  • Doğa ve Tarım

    Baklagiller havadan azot mu bağlar? Kök yumrucukları ve ekim nöbeti

    Havanın yaklaşık %78'i azottur, ama bitkiler onu doğrudan kullanamaz. Nohut ve mercimek gibi baklagiller kök yumrucuklarındaki bakterilerle bu engeli aşar. Ortaklığın nasıl işlediğini, ekim nöbetini ve gübreyle farkını sınırlarıyla anlatıyoruz.

    4 dk okuma