
Alan · sınıfsız
Kültür ve tarih
Bilimin tarihi: gökyüzünü ölçenler, fikirlerin kültürden kültüre yolculuğu. İskenderiye'den Semerkant'a, Bağdat'tan İstanbul'a bilginin nasıl aktarıldığını; neyin belgelenmiş, neyin tahmin, neyin efsane olduğunu hesaplayarak ve sınayarak keşfet. Her yaş için.
Bu dersleri bir soru etrafında izle: yolculuklarÜniteler
Gökyüzünü ölçenler
Bir çubuğun gölgesinden Dünya'nın çevresine, 40 metrelik bir taş yaydan yıldız kataloğuna, mekanik saatten ondalık tablolara. İskenderiye, Semerkant ve İstanbul'da gökyüzünü ölçenlerin yöntemlerini kendin hesaplayarak keşfet.
- Eratosthenes: Bir gölgeyle Dünya'yı ölçmek
MÖ 3. yüzyılda İskenderiye'de bir bilgin, iki kentteki gölge farkından Dünya'nın çevresini hesapladı. Paralel ışınların ve iç ters açıların bunu nasıl mümkün kıldığını, hangi sayıların belgelenmiş, hangilerinin tartışmalı olduğunu kendin hesapla.
- 18 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
- Uluğ Bey ve Semerkant rasathanesi: Dev bir yayla gözlem
15. yüzyılda Semerkant'ta, yere oyulmuş yaklaşık 40 metre yarıçaplı bir yayla Güneş'in ve öteki gök cisimlerinin yüksekliği ölçüldü. Meridyen gözleminin mantığını, Kutup Yıldızı'yla enlem bulmayı ve büyük aletin neden daha hassas olduğunu kendin dene.
- 18 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
- Takiyüddin ve İstanbul rasathanesi: Saatle gözlem
1577'de Tophane'de gözleme başlayan rasathane üç yıl sonra yıkıldı. Takiyüddin'in aletlerini, gözlemde mekanik saatin rolünü, ondalık trigonometri tablolarını ve yıkılışın tartışmalı nedenlerini keşfet; gökyüzünü ölçenlerin bayrak yarışını sırala.
- 18 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
Fikirlerin yolculuğu
Bir rakam Hindistan'dan Bağdat'a, oradan Avrupa'ya gider; bir su saati Hint ve Yunan mirasını Diyarbakır'da birleştirir; bir harita yirmi kaynaktan derlenir. Fikirlerin kültürden kültüre nasıl aktarıldığını, kimin neyi eklediğini ve hangi iddiaların efsane olduğunu keşfet.
- Sıfırın ve ondalığın yolculuğu
0,125 yazmak bize çok doğal gelir, ama bu yazım uzun bir yolculuğun ürünüdür: Babil'de ve Hindistan'da ayrı ayrı gelişen fikirler (aralarında bir aktarım belgelenmemiştir, tartışmalıdır) Bağdat'tan Şam'a, Semerkant'tan Avrupa'ya taşındı. Kimin neyi eklediğini sırala.
- 17 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
- el-Cezerî: Otomatlar ve ortaçağ mühendisliği
1206'da Diyarbakır'da (Amid) tamamlanan bir kitap, elli düzeneği ölçüleri ve çizimleriyle anlatır: fil saati, su yükseltme makineleri, müzisyen otomatlar. Batan tastan kamlı mile el-Cezerî'nin mekanizmalarını ve "ilk robot" iddiasının gerçek payını keşfet.
- 18 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
- Piri Reis haritası ve harita projeksiyonu
1513'te Gelibolu'da ceylan derisine çizilen harita, yaklaşık yirmi kaynaktan derlendi ve Kolomb'a ait kayıp bir haritanın izini taşır. Portolanların pusula çizgilerini, küreyi düzleme açmanın neden hep bir şeyi bozduğunu ve "buzsuz Antarktika" efsanesinin neden tutmadığını keşfet.
- 18 dk
- 2 simülasyon
- Mini test