Alan · sınıfsız

Merak

Gökyüzü neden mavi, şans neden yanıltır, evren ne kadar büyük? Sınav için değil merak için: gündelik sorulardan yola çıkan, simülasyonlarla deneyerek öğrenilen kısa keşif dersleri. Yaş sınırı yok.

Bu dersleri bir soru etrafında izle: yolculuklar

3 ünite
7 ders
yaklaşık 108 dk

Fotoğraf: Vincentiu Solomon / Unsplash

Ünite 1

Işık ve renk

Ekranındaki sarı neden aslında sarı değil? Gökyüzü neden mavi, gün batımı neden kızıl? Işığın karışmasını ve havada saçılmasını kendi elinle dene.

1.
Işık ve renk karışımı
Kırmızı ve yeşil ışık üst üste düşünce neden kahverengi değil de sarı olur? Ekranların yalnız üç renkle milyonlarca rengi nasıl ürettiğini, gözümüzün renkleri nasıl "hesapladığını" keşfet.
- 15 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
2.
Gökyüzü neden mavi?
Güneş ışığı beyazsa gökyüzü neden mavi? Havadaki moleküllerin kısa dalga boylu ışığı daha çok saçtığını, mavinin kırmızıdan yaklaşık altı kat fazla saçıldığını ve gökyüzünün neden mor olmadığını keşfet.
- 16 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
3.
Gün batımı neden kızıl?
Öğle vakti beyaz parlayan Güneş, akşam neden turuncu bir top gibi görünür? Işığın havada aldığı yolun uzamasıyla mavinin nasıl yolda kaldığını, toz ve yanardağ küllerinin gün batımını neden renklendirdiğini keşfet.
- 15 dk
- 2 simülasyon
- Mini test

Ünite 2

Şans ve olasılık

Bir zar her seferinde sürpriz yapar, ama bin atışta neden şaşmaz bir düzen ortaya çıkar? Rastlantının kurallarını deneyle gör, en yaygın şans yanılgısını tanı.

1.
Büyük sayılar yasası
Tek bir zar atışını kimse bilemez, ama bin atışta neden sonuçlar şaşırtıcı bir düzene oturur? Göreli sıklığın deneme sayısı arttıkça olasılığa nasıl yaklaştığını ve sigortacıların, kumarhanelerin bu yasaya neden güvendiğini keşfet.
- 16 dk
- 1 simülasyon
- Mini test
2.
Kumarbaz yanılgısı
Para beş kez üst üste tura geldiyse artık yazı gelmesi daha mı olası? Paranın belleği olmadığını, 1913'te Monte Carlo'da kumarbazların bu yanılgı yüzünden servet kaybettiğini ve bağımsız olayların ne anlama geldiğini keşfet.
- 14 dk
- 2 simülasyon
- Mini test

Ünite 3

Evrenin ölçeği

Ay ne kadar uzakta, en yakın yıldız ne kadar? Kilometrelerin yetmediği uzaklıkları ölçek modelleri ve ışığın hızıyla kavra; gökyüzüne bakmanın neden geçmişe bakmak olduğunu keşfet.

1.
Uzayın ölçeği
Dünya bir nohut olsaydı Ay ne kadar ötede dururdu? En yakın yıldız? Gökadamız? Ölçek modelleriyle evrenin akıl almaz uzaklıklarını gündelik nesnelere çevir ve uzayın neden büyük ölçüde boşluk olduğunu keşfet.
- 17 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
2.
Işık yılı: uzaklığı zamanla ölçmek
Işık yılı bir zaman değil, bir uzaklıktır: ışığın bir yılda aldığı yaklaşık 9,46 trilyon km. Gökyüzüne bakmanın neden geçmişe bakmak olduğunu, Güneş'i 8 dakika önceki haliyle gördüğümüzü keşfet.
- 15 dk
- 2 simülasyon
- Mini test