Merak · Işık ve renk

Gökyüzü neden mavi?

Güneş ışığı beyazsa gökyüzü neden mavi? Havadaki moleküllerin kısa dalga boylu ışığı daha çok saçtığını, mavinin kırmızıdan yaklaşık altı kat fazla saçıldığını ve gökyüzünün neden mor olmadığını keşfet.

16 dk
2 simülasyon
Mini test

Güncelleme: 16 Ekim 2026

Önizleme

Merak sorusu

Güneş ışığı beyazdır; bütün renkleri taşır. Hava ise renksizdir, bir bardak havaya bakınca hiçbir renk görmezsin. Öyleyse başını kaldırdığında gökyüzünü neden mavi görürsün? Ay'da duran bir astronot, güpegündüz neden simsiyah bir gökyüzü görür?

Kendin dene

Hesap açmana gerek yok: değerleri değiştir, cevabını kontrol et. Bazı simülasyonlar başlamadan önce senden bir tahmin ister; doğru ya da yanlış olması önemli değil.

Renk ve ışık

Gökyüzü ışığını kur

Önce sahnede kırmızı, yeşil ve mavi ışık parçacıklarının havada nasıl saçıldığını izle ve saçılan ışık ölçerine bak. Sonra her spot ışığını, o rengin gökyüzü ışığındaki payına göre ayarla: en güçlü renk tam (4), ötekiler ona oranla.

Önce tahmin et

Öğle saatlerinde gökyüzünden gözüne gelen ışıkta hangi renkler bulunur?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Sayı doğrusu

Mavi kaç kat fazla saçılır?

İşaretçiyi sürükle ya da ok tuşlarıyla taşı, sonra Kontrol et'e bas.

Önce tahmin et

Mavi ışığın dalga boyu kırmızınınkinin üçte ikisi kadar. Mavi kaç kat fazla saçılır sence?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Lab

Işığın havadaki yolu

Lab’da tam sayfa aç →

Şekil 1Işığın havadaki yolu

Lambayı raydan sürükle ya da kaydırıcıyı kullan

60° · yol 1,15×

Güneş yüksekliği60°

Kendi değerin

Yol kısa: mavi yana saçılıp göğü boyuyor, ışının geri kalanı beyaza yakın.

Havadaki yol1,15×tepeden gelişin 1,15 katı

Güneş’in rengiTepedeki gök

Mavi (450 nm) ulaşan%78
Kırmızı (700 nm) ulaşan%96
Mavi, kırmızıdan kaç kat saçılır (700/450)⁴, her yükseklikte aynı≈ 5,9×

Öğren

İlerleme yalnız bu sayfada tutulur; puan verilmez.

1Tahmin et
2Dene
3Açıkla

Güneş ufka yaklaştıkça gözlemciye doğrudan ulaşan ışığın rengi ne olur?

Mavimsi sis: havanın yana saçtığı ışıkTayf çubukları: gözlemciye ulaşan ışık, dalga boyu dalga boyuSayılar tek bir modelden gelir: yalnız Rayleigh saçılması (1/λ⁴), deniz seviyesinde 550 nm için optik derinlik 0,097, yükseklik 8 km ölçekle seyrelen hava, Kasten–Young hava kütlesi formülü ve 5778 K’lik Güneş tayfı. Toz, ozon ve bulut hesaba katılmadı. Çizimde atmosfer çok kalın gösterildi: havanın büyük kısmı yerin ilk 15 km’sindedir, yer kürenin yarıçapı ise 6371 km.

Paylaş: Google Classroom’da paylaş

Devamı için giriş yap

Dersin devamı, mini test seni bekliyor. Hesap açmak ücretsiz.

Ücretsiz başla Giriş yap

Sık sorulanlar

5 soru

Gökyüzü denizi yansıttığı için mi mavi?

Hayır. Çölün ve kutupların üstündeki gökyüzü de mavidir. Mavilik, havadaki moleküllerin Güneş ışığının mavi kısmını daha çok saçmasından gelir. İlişki ters yöndedir: Denizin mavi görünmesinin bir nedeni gökyüzünü yansıtmasıdır.

Hava mavi renkli bir gaz mı?

Hayır, hava renksizdir. Bir bardak havada saçılma fark edilmeyecek kadar azdır. Mavi renk ancak kilometrelerce kalınlıktaki bir hava tabakasında belirginleşir.

Mavi ışık kırmızıdan ne kadar fazla saçılır?

Rayleigh saçılmasında saçılma, dalga boyunun dördüncü kuvvetiyle ters orantılıdır. 450 nm'lik mavi ile 700 nm'lik kırmızı için 700/450 oranının dördüncü kuvveti yaklaşık 5,9 eder; yani mavi yaklaşık 6 kat fazla saçılır.

Mor ışık daha çok saçılıyorsa gökyüzü neden mor değil?

Güneş ışığında mor, maviden daha azdır ve gözün mora daha az duyarlıdır. Gözüne gelen saçılmış ışık tek bir renk değil, mavi ağırlıklı bir karışımdır; beynin bu karışımı açık mavi olarak algılar.

Bulutlar neden mavi değil de beyaz?

Bulut damlacıkları ışığın dalga boyundan çok daha büyüktür. Bu kadar büyük parçacıklar bütün renkleri hemen hemen eşit saçar; renklerin eşit karışımı da beyaz görünür.