Alan · sınıfsız
Doğa ve tarım
Bir tohum toprağa düşünce neler olur? Bitkilerin ışıkla nasıl beslendiğini, suyu köklerinden yapraklarına nasıl taşıdığını, toprağın neden canlı olduğunu, çiftçinin neden ekim nöbeti yaptığını ve kekiğin, lavantanın, adaçayının kokusunun nereden geldiğini Türkiye'nin iklimi, tarlaları ve yamaçları üzerinden keşfet. Işığı, suyu ve sıcaklığı kendin ayarla; toprağın katmanlarını kendin sırala. Yaş sınırı yok.
Bu dersleri bir soru etrafında izle: yolculuklar- 2 ünite
- 6 ders
- yaklaşık 99 dk
Fotoğraf: Rémi Walle / Unsplash
Bitkiler nasıl yaşar?
Bir bitkinin ağzı, midesi ya da kalbi yok. Yine de beslenir, su içer, büyür. Fotosentezi, suyun kökten yaprağa yolculuğunu ve kuru bir tohumun uyanışını ışığı, suyu ve sıcaklığı kendi elinle ayarlayarak keşfet.
- Fotosentez ve ışık
Koca bir ağaç kütlesini topraktan mı alır, havadan mı? Van Helmont'un söğüt deneyinden yaprağın neden yeşil olduğuna, ışığın büyümeyi nasıl sınırladığına ve her bitkinin neden tam güneş istemediğine kadar fotosentezi keşfet.
- 16 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
- Su ve kökler: Su ağacın tepesine nasıl çıkar?
Pompası olmayan bir çınar suyu otuz metre yukarı nasıl taşır? Kök tüylerinden osmoza, ksilem borularından yaprakların terlemesine suyun yolunu izle; fazla sulamanın kökleri neden boğduğunu ve çeltiğin su basmış tarlada nasıl yaşadığını keşfet.
- 16 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
- Tohumdan fideye: Çimlenme
Kilerdeki kuru fasulye yıllarca uyur, ıslak pamukta birkaç günde filizlenir. Bir tohumu uyandıran su, sıcaklık ve oksijeni; marul tohumunun neden sıcakta çimlenmediğini ve fasulyeyle marulun Türkiye'de hangi mevsimde ekildiğini keşfet.
- 15 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
Toprak ve tarla
Ayağının altındaki toprak canlı bir dünyadır. Toprağın katmanlarını ve içindeki görünmez kalabalığı, havadan azot bağlayan bakterileri, ekim nöbetinin mantığını ve kekik, lavanta, adaçayı gibi aromatik bitkilerin bilimini keşfet.
- Toprak canlıdır
Bir avuç verimli toprakta milyarlarca bakteri, metrelerce mantar ipliği ve sayısız küçük canlı yaşar. Toprağın katmanlarını, humusu, Darwin'in solucanlarını, mikorizayı ve 1 cm üst toprağın neden yüzlerce yılda oluştuğunu keşfet.
- 17 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
- Ekim nöbeti ve baklagiller
Havanın %78'i azot, ama buğday azotsuz kalabilir. Nohut ve mercimeğin kök yumrucuklarındaki bakterilerin havadan azot bağlamasını, Haber–Bosch yöntemiyle farkını ve Anadolu'dan Roma'ya ekim nöbetinin mantığını keşfet.
- 17 dk
- 2 simülasyon
- Mini test
- Tıbbi ve aromatik bitkilere giriş: Kekik, lavanta, adaçayı
Kekiğe dokununca parmağına sinen koku nerede saklanıyordu? Uçucu yağın ne olduğunu, salgı tüylerini, timol ve linalool gibi bileşenleri, buhar damıtmasını ve "doğal olan zararsızdır" yanılgısını güvenlik kurallarıyla birlikte öğren.
- 18 dk
- 2 simülasyon
- Mini test