İçeriğe geç

Doğa ve tarım · Bitkiler nasıl yaşar?

Fotosentez ve ışık

Koca bir ağaç kütlesini topraktan mı alır, havadan mı? Van Helmont'un söğüt deneyinden yaprağın neden yeşil olduğuna, ışığın büyümeyi nasıl sınırladığına ve her bitkinin neden tam güneş istemediğine kadar fotosentezi keşfet.

  • 16 dk
  • 2 simülasyon
  • Mini test

Güncelleme:

Önizleme

Merak sorusu

Bir ceviz ağacı, avucuna sığan tek bir cevizden başlar. Elli yıl sonra gövdesi, dalları ve kökleriyle tonlarca ağırlığa ulaşır. Bu kütle nereden geldi? Çoğumuzun ilk cevabı "topraktan" olur. Öyleyse ağacın dibindeki toprak yıllar içinde azalmalı, ağacın çevresinde koca bir çukur açılmalı değil mi? Hiçbir bahçede böyle bir çukur görmeyiz.

Kendin dene

Hesap açmana gerek yok: değerleri değiştir, cevabını kontrol et. Bazı simülasyonlar başlamadan önce senden bir tahmin ister; doğru ya da yanlış olması önemli değil.

Bitki büyütme

Fasulyeye en iyi koşul

Işık, su ve sıcaklık kaydırıcılarını değiştir. Her etkenin puanına ve büyümeyi hangi etkenin sınırladığına bak. Büyüme en yükseğe çıkınca Kontrol et'e bas.

Tahmin

Önce tahmin et

Fasulyeye tam güneş veriyorsun ama toprak kupkuru. Bu durumda büyümeyi sence ne belirler?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Bitki büyütme

Eğrelti ne kadar ışık ister?

Işık, su ve sıcaklık kaydırıcılarını değiştir. Işığı adım adım artırırken ışık puanının nasıl değiştiğini izle. Büyüme en yükseğe çıkınca Kontrol et'e bas.

Tahmin

Önce tahmin et

Bir eğrelti otunu loş bir köşeden tam güneşe taşısan sence ne olur?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Lab

Yaprak fabrikası

Lab’da tam sayfa aç →
Paylaş: Google Classroom’da paylaş (yeni sekmede açılır)

Simülasyonu sitene göm

Bu kodu blogunun ya da okul sitenin HTML’ine yapıştır. Ziyaretçiler simülasyonu hesap açmadan dener; ilerleme kaydedilmez.

Gömülen sayfa çerez yazmaz ve izleme yapmaz. Altında Kuazara’ya giden küçük bir bağlantı bulunur.

Devamı için giriş yap

Dersin devamı, mini test seni bekliyor. Hesap açmak ücretsiz.

Sık sorulanlar

5 soru

Bitki besinini topraktan almıyor mu?

Topraktan su ve mineral alır, ama besini olan şekeri yapraklarında kendisi üretir. Bu şekerin hammaddesi havadaki karbondioksit ve sudur. Van Helmont'un söğüdü 70 kilogramdan fazla kazanırken toprak yalnızca birkaç on gram azalmıştı.

Gübre bitkinin yemeği değil mi?

Hayır. Gübre, azot, fosfor ve potasyum gibi eksik mineralleri tamamlayan bir destektir. Bitki bu mineralleri proteinlerini ve klorofilini yapmak için kullanır, ama enerjisini ve kütlesinin büyük kısmını fotosentezle ürettiği şekerden alır.

Bitkiler gece de solunum yapar mı?

Evet, bitkiler gece gündüz solunum yapar. Gündüz fotosentez solunumdan hızlı olduğu için dışarıya net olarak oksijen verir. Karanlıkta fotosentez durur ve bitki net olarak karbondioksit verir.

Yaprak neden yeşil görünür?

Klorofil en çok mavi-mor ve kırmızı ışığı soğurur. Yeşil ışığın bir kısmını da kullanır, ama onu öteki renklerden çok daha fazla yansıtır ve geçirir. Gözüne ulaşan, bu yansıyan yeşil ışıktır.

Daha çok ışık her zaman daha hızlı büyüme demek mi?

Hayır. Büyümeyi o anda en kıt olan etken sınırlar: Su, sıcaklık ya da karbondioksit yetersizse ışığı artırmak işe yaramaz. Eğrelti gibi gölge bitkileri için tam güneş zararlıdır bile; yaprakları sararır, kenarları kavrulur.