İçeriğe geç
kuazaraKuazara
Giriş

Doğa ve tarım · Toprak ve tarla

Tıbbi ve aromatik bitkilere giriş: Kekik, lavanta, adaçayı

Kekiğe dokununca parmağına sinen koku nerede saklanıyordu? Uçucu yağın ne olduğunu, salgı tüylerini, timol ve linalool gibi bileşenleri, buhar damıtmasını ve "doğal olan zararsızdır" yanılgısını güvenlik kurallarıyla birlikte öğren.

  • 18 dk
  • 2 simülasyon
  • Mini test

Güncelleme:

Önizleme

Merak sorusu

Ege'de ya da Akdeniz'de bir yamaçta yürürken ayağının altında ezilen küçük bir çalı, birden bütün havayı kekik kokusuyla doldurur. Bitkiye dokunmadan önce o koku nerede saklanıyordu? Bir bitki neden bu kadar güçlü bir koku üretir? Ve bir tarla dolusu lavantadan neden yalnızca birkaç bidon yağ çıkar?

Kendin dene

Hesap açmana gerek yok: değerleri değiştir, cevabını kontrol et. Bazı simülasyonlar başlamadan önce senden bir tahmin ister; doğru ya da yanlış olması önemli değil.

Bitki büyütme

Akdeniz yamacında kekik

Işık, su ve sıcaklık kaydırıcılarını değiştir; her etkenin puanını ve sınırlayıcı etkeni izle. Su kaydırıcısının her basamağını dene. Büyüme en yükseğe çıkınca Kontrol et'e bas.

Tahmin

Önce tahmin et

Balkondaki saksıda kekiği en sık hangi hata öldürür sence?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Sıralama

Buhar damıtmasının basamakları

Kartları sürükleyerek ya da klavyeyle taşıyarak sırala, sonra Kontrol et'e bas.

Tahmin

Önce tahmin et

Damıtmanın sonunda lavanta yağı ayırma kabında nerede toplanır sence?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Paylaş: Google Classroom’da paylaş (yeni sekmede açılır)

Simülasyonu sitene göm

Bu kodu blogunun ya da okul sitenin HTML’ine yapıştır. Ziyaretçiler simülasyonu hesap açmadan dener; ilerleme kaydedilmez.

Gömülen sayfa çerez yazmaz ve izleme yapmaz. Altında Kuazara’ya giden küçük bir bağlantı bulunur.

Devamı için giriş yap

Dersin devamı, mini test seni bekliyor. Hesap açmak ücretsiz.

Ücretsiz başlaGiriş yap

Sık sorulanlar

5 soru

Doğal olan her şey zararsız mıdır?

Hayır. Baldıran da yüksük otu da doğaldır ve öldürücü olabilir. Zararı kaynak değil, maddenin ne olduğu ve ne kadar olduğu belirler. Uçucu yağlar bitkinin kendisinden çok daha yoğun olduğu için bitkide zararsız düzeyde olan bileşenler yağda tehlikeli düzeye çıkabilir.

Kekik yağını suya damlatıp içebilir miyim?

Hayır. Uçucu yağlar içilmez; suya, çaya ya da yemeğe damlatılmaz. Az miktarları bile, özellikle çocuklarda, ciddi zehirlenmeye yol açabilir. Yanlışlıkla yutulursa Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni (114) ara. Bir sağlık sorunun varsa hekime ya da eczacıya danış.

Uçucu yağ, zeytinyağı gibi bir yağ mıdır?

Hayır. Adında "yağ" geçse de zeytinyağı gibi bitkisel yağlarla kimyasal bir akrabalığı yoktur; yalnızca suyla karışmama özelliğini paylaşırlar. Uçucu yağ oda sıcaklığında kolayca buharlaşır ve kâğıtta kalıcı leke bırakmaz.

Aldığım iki kekik paketi neden farklı kokuyor?

Türkiye'de "kekik" adı tek bir bitkiye değil, Thymus, Origanum, Thymbra ve Satureja gibi birkaç cinse verilir. Aynı türün farklı yamaçlardaki bireyleri bile farklı bileşenlerin baskın olduğu yağlar üretebilir (kemotip). Hasat zamanı, iklim ve kurutma da kokuyu değiştirir.

Bir bileşen laboratuvarda mikrop öldürüyorsa o bitki ilaç yerine kullanılabilir mi?

Hayır, bu sonuç çıkarılamaz. Laboratuvar kabındaki bir deney, o yağın ya da çayın vücutta aynı işi güvenle yaptığını göstermez. Bu ders hiçbir hastalık için tedavi ya da doz önerisi vermez; sağlık sorunun varsa hekime ya da eczacıya başvur.