İçeriğe geç

Yolculuk · Mutfak

Mutfak neden bir laboratuvardır?

Ocakta fizik, tavada kimya, kavanozda biyoloji, tarifte matematik

Adım
5
Toplam süre
1 sa 26 dk
Simülasyon
9
Her tarif, sonucu yenebilen bir deneydir.

Bu soru neden ilginç?

Mutfakta her gün deney yapıyoruz ama çoğu zaman adını koymuyoruz. Ocağı yakınca bir ısı kaynağı çalıştırıyoruz, düdüklü tencerenin kapağını kapatınca bir basınç kabı kuruyoruz, sütün içine bir kaşık yoğurt katınca bir bakteri kültürü başlatıyoruz. Tarifler, sonucu yenebilen deney protokolleridir.

Bu yolculuk önce ısı ile sıcaklığın farkını netleştiriyor. Sonra suyun neden her yerde 100 °C'de kaynamadığını ve düdüklü tencerenin bu kuralı nasıl lehine çevirdiğini gösteriyor: Erzurum'da kaynama sıcaklığını, düdüklü tencerede gereken basıncı kendin ayarlayacaksın. Ardından tavaya geçiyoruz; köftenin kabuğu ile tavada eriyen şeker aynı kahverengiye bürünüyor ama bambaşka tepkimelerden doğuyor.

Son iki adımda mutfağın canlı ve hesaplı tarafı var. Bir kaşık yoğurdun içindeki iki bakteri türünün bir tencere sütü nasıl yoğurda çevirdiğini, sonra bir tarifi 4 kişiden 10 kişiye büyütürken neyin doğru orantılı olduğunu, neyin olmadığını göreceksin. Sonunda mutfağa bir laboratuvar gibi bakmaya başlayacaksın: değişkenleri olan, ölçen ve sonucu sınayan bir yer olarak.

Adımlar

Sırayla ilerlemen önerilir; her adım bir öncekinin üzerine kurulur. Her dersin simülasyonunu hesap açmadan deneyebilirsin.

  1. Adım 118 dk

    Isı ve sıcaklık farkı

    Ocağı yakmadan önce: Isı aktarılan enerjidir, sıcaklık ise bir ölçü. Mutfaktaki her dönüşüm bu ayrımla başlar.

    • Sayı doğrusu
    • Mini test
  2. Adım 218 dk

    Kaynama noktası ve basınç: Dağda çay, düdüklü tencerede nohut

    Su Erzurum'da neden daha düşük sıcaklıkta kaynar, düdüklü tencere neden hızlı pişirir? Yüksekliği ve basıncı kendin ayarla.

    • Kaynama noktası
    • Mini test
  3. Adım 317 dk

    Maillard mı, karamelleşme mi? Kızarmanın iki yolu

    Köftenin kabuğu ile tavadaki karamel aynı renkte ama aynı tepkime değil. Farkı sahne sahne ayırt et.

    • Eşleştirme
    • Sıralama
    • Mini test
  4. Adım 417 dk

    Yoğurt nasıl mayalanır? Sütü pıhtılaştıran bakteriler

    Mutfağın canlı işçileri: İki bakteri türü, doğru sıcaklıkta, bir tencere sütü nasıl yoğurda çevirir?

    • Sıralama
    • Sayı doğrusu
    • Mini test
  5. Adım 516 dk

    Tarifi ölçeklemek: Oran, orantı ve mutfakta katsayı

    Tarifi 4 kişiden 10 kişiye büyüt: Malzemeler doğru orantılı, ama pişirme süresi ve kalıp boyutu değil.

    • Tarif ölçekleyici
    • Sayı doğrusu
    • Mini test

Başka bir soru

Bütün yolculuklar