Bilim · Ortaokul

Mevsimler: eğiklik ve ışığın açısı

Tarihi ve enlemi değiştir: eksen eğikliği Güneş ışınlarının geliş açısını ve gün uzunluğunu nasıl değiştiriyor?

Figürün altındaki öğrenme bölümünde tahmin et, dene, görevleri tamamla ve kısa sorularla kendini yokla.

Şekil 1Mevsimler: eğiklik ve ışığın açısı

Tarihi kaydır, yeri seç ya da kendi enlemini yaz, eğikliği değiştir21 Haziran · 73,5°

Tarih21 Haziran

Yer

Kendi enlemin (kuzey +, güney −)

Eksen eğikliği

Kendi eğikliğin

Öğle güneş yüksekliği: 73,5°
Gündüz süresi: 15 sa 0 dk
Birim alana düşen ışık: %93; tam dik gelen ışığa göre
Güneş’e uzaklık: 152,0; milyon km

Bugün Ankara için yaz gündönümü.

Ya şöyle olsaydı?

Eksen eğikliğini değiştir: aynı yerde öğle güneşi, gündüz süresi ve kutup gecesi nasıl değişir?

Mor: bu senaryoKesikli: bugünkü Dünya (23,44°)Yatay çizgi: ufuk

Öğle güneşi (yıl içinde): 26,7° – 73,5°
Gündüz süresi: 9 sa 20 dk – 15 sa 0 dk
Kutup gecesi / gece yarısı güneşi: yok
Dönence / kutup dairesi: 23,4° / 66,6°

Bugünkü eğiklikte Güneş yıl içinde iki dönence arasında tepeye çıkar. Yeryüzünün %40 kadarı yılda en az bir gün Güneş’i tam tepede görür, %8 kadarı kutup dairelerinin içinde kalır. Ankara’da öğle güneşi 26,7° – 73,5° arasında oynar, gündüz 9 sa 20 dk – 15 sa 0 dk arası sürer. Kutup gecesi yok: bu enlemde Güneş’in bir gün hiç doğmaması için eğiklik 50,9° değerini geçmeli.

Gerçekte: Mars’ın ekseni 25,2° eğik, Dünya’ya çok yakın: orada da mevsimler var, ama Mars yılı 687 gün sürdüğü için her mevsim ortalama iki kat kadar uzun.

Varsayımlar: Yörünge, yıl ve Güneş’e uzaklık bugünkü gibi kalır; yalnız eksen eğilir. Atmosfer, sıcaklık ve iklim hesaplanmadı, yalnız ışığın geometrisi. Alan payları kırılmasız geometriden: tepeden Güneş alan kuşak sin ε, kutup daireleri 1 − cos ε. Yıl 2026’nın 365 öğlesiyle tarandı.

Öğren

İlerleme yalnız bu sayfada tutulur; puan verilmez.

1Tahmin et
2Dene
3Açıkla

Dünya’nın ekseni hiç eğik olmasaydı (0°), Ankara’da yaz ile kış arasındaki fark ne olurdu?

Altın: Güneş ışığı (zeminde ışığın düştüğü iz, kadranda gündüz)Mor çember: seçilen enlem; altın nokta şehirSayılar tek modelden gelir: Güneş’in konumu için gökbilimin düşük duyarlıklı formülleri (2026), öğle yüksekliği h = 90° − |φ − δ|, gündüz süresi cos H = (sin(−0,833°) − sin φ sin δ) / (cos φ cos δ), birim alana düşen ışık sin h × (1 AU / r)² (atmosfer yok sayıldı). Dünya Güneş’e ocakta en yakın (147 milyon km), temmuzda en uzaktır (152 milyon km); bu fark ışığı yalnız yüzde 7 kadar değiştirir. Ankara’da yaz öğlesinde birim alana düşen ışık kış öğlesinin yaklaşık iki katıdır: belirleyen uzaklık değil, eğikliktir. Kürenin dönüşü ve yılın akışı gösterim için hızlandırıldı.

İlgili

İlgili yazı

Mevsimler neden oluşur? Eksen eğikliği ve en yaygın yanılgıYazıyı oku

İlgili dersler

Mevsimler neden oluşur?Ders · Fen Bilimleri

Aynı kategoriden

Tüm simülasyonlar →

BilimOrtaokul
Ayın evreleri
Ay’ı Dünya’nın çevresinde döndür; Güneş’in aydınlattığı yarının ne kadarını gördüğümüzü izle.
BilimOrtaokul
Işığın havadaki yolu
Lambayı alçalt: hava mavi ışığı kırmızıdan çok daha fazla saçar, öğlen mavi gökyüzü, akşam kızıl Güneş.
BilimOrtaokul
Seri ve paralel devre
İki kartta aynı lambalar: anahtarı kapat, bir lambayı sök, seride ve paralelde akımın nasıl değiştiğini ölç.

Ya şöyle olsaydı?

Öğren

İlgili

İlgili yazı

İlgili dersler

Aynı kategoriden

Ayın evreleri

Işığın havadaki yolu

Seri ve paralel devre

Ya şöyle olsaydı?

Öğren