İçeriğe geç

Matematik · Veri ve olasılık

Veri okuma: ortalama, ortanca ve tepe değer

Bir takımın "ortalama 10 sayı" atması her oyuncunun 10 sayı attığı anlamına mı gelir? Aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değeri hesaplamayı ve aykırı değerlerin bu ölçüleri nasıl etkilediğini öğren.

  • 20 dk
  • 1 simülasyon
  • Mini test

Güncelleme:

Önizleme

Merak sorusu

Okulun basketbol takımı bir maçta 6 oyuncuyla 60 sayı attı. Gazete "Oyuncular ortalama 10 sayı attı" diye yazdı. Ama skor tablosuna bakınca oyunculardan birinin tek başına 40 sayı attığını, diğerlerinin ise 2 ile 6 arasında sayı attığını görüyorsun. "Ortalama 10" bu takımı gerçekten iyi anlatıyor mu? Bir veriyi tek bir sayıyla özetlemenin başka yolları var mı?

Kendin dene

Hesap açmana gerek yok: değerleri değiştir, cevabını kontrol et. Bazı simülasyonlar başlamadan önce senden bir tahmin ister; doğru ya da yanlış olması önemli değil.

Sayı doğrusu

Maç başına gol ortalaması

Noktayı sürükle ya da düğmelerle 0,5'lik adımlarla ilerle. Doğru değere geldiğinde Kontrol et düğmesine bas.

Tahmin

Önce tahmin et

Takım çoğu maçta 1 ya da 2 gol attıysa ortalama sence nereye düşer?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Paylaş: Google Classroom’da paylaş (yeni sekmede açılır)

Simülasyonu sitene göm

Bu kodu blogunun ya da okul sitenin HTML’ine yapıştır. Ziyaretçiler simülasyonu hesap açmadan dener; ilerleme kaydedilmez.

Gömülen sayfa çerez yazmaz ve izleme yapmaz. Altında Kuazara’ya giden küçük bir bağlantı bulunur.

Devamı için giriş yap

Dersin devamı, mini test seni bekliyor. Hesap açmak ücretsiz.

Sık sorulanlar

5 soru

Aritmetik ortalama nasıl hesaplanır?

Bütün değerleri topla ve değer sayısına böl. 4, 6 ve 8'in ortalaması (4 + 6 + 8) ÷ 3 = 6'dır. Ortalama, toplamın herkese eşit paylaştırılması gibidir.

Ortanca nasıl bulunur?

Önce verileri küçükten büyüğe sırala, sonra tam ortadaki değeri al. Değer sayısı çiftse ortadaki iki değerin ortalamasını bulursun: 2, 4, 6, 8 verisinin ortancası (4 + 6) ÷ 2 = 5'tir.

Tepe değer nedir, birden fazla olabilir mi?

Tepe değer, veride en sık tekrar eden değerdir. Birden fazla değer aynı sıklıkta en çok tekrar ediyorsa birden fazla tepe değer olabilir; hiçbir değer tekrar etmiyorsa tepe değer yoktur.

Aykırı bir değer hangi ölçüyü en çok etkiler?

En çok ortalamayı. 3, 4, 5, 6 ve 100 verisinde ortalama 118 ÷ 5 = 23,6'dır ama ortanca 5'te kalır. Bu yüzden aykırı değer olan verilerde ortanca, "tipik" değeri daha iyi anlatabilir.

Ortalama, verideki değerlerden biri olmak zorunda mı?

Hayır. Ortalama bir paylaştırma sonucudur. Bir grupta aile başına ortalama 2,5 çocuk düşebilir ama hiçbir ailede yarım çocuk yoktur.