İçeriğe geç
kuazaraKuazara
Giriş

Fen Bilimleri · Madde ve ısı

Maddenin halleri ve tanecik modeli

Bir buz küpü, bir bardak su ve çaydanlıktan yükselen buhar aynı maddedir. Katı, sıvı ve gaz hallerinin farkını, maddeyi oluşturan taneciklerin dizilişi, aralarındaki boşluk ve hareketleriyle açıklamayı keşfet.

  • 18 dk
  • 1 simülasyon
  • Mini test

Güncelleme:

Önizleme

Merak sorusu

Odanın bir köşesinde biri portakal soyduğunda, birkaç saniye sonra odanın öbür ucunda sen de kokusunu alırsın. Koku sana nasıl ulaştı? Ayrıca bir şırınganın ucunu kapatıp içindeki havayı sıkıştırabilirken, aynı şırıngaya su doldurduğunda pistonu neredeyse hiç itemezsin. Hava ile suyun içinde bu kadar farklı olan ne?

Kendin dene

Hesap açmana gerek yok: değerleri değiştir, cevabını kontrol et. Bazı simülasyonlar başlamadan önce senden bir tahmin ister; doğru ya da yanlış olması önemli değil.

Sıralama

Tanecikler arası boşluğa göre sırala

Kartları sürükleyerek ya da yukarı-aşağı düğmeleriyle sırala. Bitirince cevabını gönder.

Tahmin

Önce tahmin et

Ucu kapalı bir şırıngada sence hava mı, su mu daha kolay sıkıştırılır?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Paylaş: Google Classroom’da paylaş (yeni sekmede açılır)

Simülasyonu sitene göm

Bu kodu blogunun ya da okul sitenin HTML’ine yapıştır. Ziyaretçiler simülasyonu hesap açmadan dener; ilerleme kaydedilmez.

Gömülen sayfa çerez yazmaz ve izleme yapmaz. Altında Kuazara’ya giden küçük bir bağlantı bulunur.

Devamı için giriş yap

Dersin devamı, mini test seni bekliyor. Hesap açmak ücretsiz.

Ücretsiz başlaGiriş yap

Sık sorulanlar

5 soru

Katı, sıvı ve gaz tanecik modeliyle nasıl açıklanır?

Katılarda tanecikler sık ve düzenli dizilir, bulundukları yerde titreşir; katının belirli bir şekli ve hacmi vardır. Sıvılarda tanecikler birbirine yakındır ama birbirinin üzerinden kayabilir; hacim belli, şekil kaba göredir. Gazlarda tanecikler arasında büyük boşluklar vardır ve hızla, düzensizce hareket ederler; gaz bulunduğu kabı doldurur.

Madde ısınınca tanecikleri büyür mü?

Hayır. Taneciklerin kendisi büyümez, küçülmez ya da yumuşamaz. Isınınca tanecikler daha hızlı hareket eder ve aralarındaki uzaklık artar; maddenin hacminin büyümesi bundandır.

Gazlar neden sıkıştırılabilir, sıvılar neden neredeyse sıkıştırılamaz?

Gaz taneciklerinin arasında çok boşluk vardır; bastırınca tanecikler birbirine yaklaşır. Sıvılarda ve katılarda tanecikler zaten birbirine çok yakın olduğu için hacim ancak çok az küçülür.

Katılarda tanecikler hiç hareket etmez mi?

Eder. Katılarda tanecikler yer değiştirmez ama bulundukları yerde sürekli titreşir. Katı ısındıkça bu titreşim artar.

Çaydanlıktan yükselen beyaz bulut su buharı mı?

Tam olarak değil. Su buharı bir gazdır ve görünmez. Gördüğün beyaz bulut, buharın serin havada yoğuşmasıyla oluşan çok küçük su damlacıklarıdır. Çaydanlığın ağzına en yakın, saydam görünen kısımda ise asıl su buharı vardır.