İçeriğe geç
kuazaraKuazara
Giriş

Sanat ve kültür · Müzik ve ses

Ses nedir? Titreşim, frekans ve genlik

Bir gitar teli titreştiğinde kulağına ulaşan şey nedir? Sesin bir titreşim dalgası olduğunu, frekansın sesi incelttiğini, genliğin ise güçlendirdiğini görerek ve dinleyerek keşfet.

  • 15 dk
  • 2 simülasyon
  • Mini test

Güncelleme:

Önizleme

Merak sorusu

Bir gitarın en kalın telini çektiğinde tok, kalın bir ses duyarsın. En ince teli çektiğinde ise ince, tiz bir ses. İkisi de aynı gitarda, aynı parmakla çalınıyor. Peki kulağına ulaşan bu iki ses arasındaki fark tam olarak nedir? Ve tel hiçbir şeye dokunmadığı hâlde ses metrelerce öteye nasıl gidiyor?

Kendin dene

Hesap açmana gerek yok: değerleri değiştir, cevabını kontrol et. Bazı simülasyonlar başlamadan önce senden bir tahmin ister; doğru ya da yanlış olması önemli değil.

Ses laboratuvarı

Üç kat sık dalga

Kaydırıcıyla ya da artı ve eksi düğmeleriyle ikinci tonun frekansını değiştir. Dalgaların sıklığını karşılaştır. İstersen Çal'a basıp sesleri dinle; ses kapalıyken de dalgalar ve sayılar yeterli. Sonra Kontrol et'e bas.

Tahmin

Önce tahmin et

Bir tel daha ince bir ses çıkarsın istiyorsun. Tel nasıl titreşmeli?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Sıralama

Kalından inceye sesler

Kartları sürükleyerek ya da klavyeyle taşıyarak sırala, sonra Kontrol et'e bas.

Tahmin

Önce tahmin et

Sence bir çocuğun konuşma sesi ile orkestranın akort sesi La (440 Hz) arasında hangisi daha incedir?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Paylaş: Google Classroom’da paylaş (yeni sekmede açılır)

Simülasyonu sitene göm

Bu kodu blogunun ya da okul sitenin HTML’ine yapıştır. Ziyaretçiler simülasyonu hesap açmadan dener; ilerleme kaydedilmez.

Gömülen sayfa çerez yazmaz ve izleme yapmaz. Altında Kuazara’ya giden küçük bir bağlantı bulunur.

Devamı için giriş yap

Dersin devamı, mini test seni bekliyor. Hesap açmak ücretsiz.

Ücretsiz başlaGiriş yap

Sık sorulanlar

5 soru

"Yüksek ses" güçlü ses mi, ince ses mi demek?

Günlük dilde çoğu zaman güçlü ses kastedilir. Müzikte ise "yüksek perde" ince (tiz) ses demektir. Güç genlikle, incelik frekansla ilgilidir; bunlar ayrı şeylerdir. Pes bir davul çok güçlü, tiz bir zil çok kısık olabilir.

Ses, havayı kaynaktan kulağa mı taşır?

Hayır. Hava tanecikleri kulağına kadar yolculuk etmez; yerlerinde ileri geri salınıp itişi komşularına aktarırlar. Yol alan şey titreşimin kendisidir, tıpkı stadyumdaki "dalga" gibi: Herkes yerinde kalır ama dalga ilerler.

Uzayda neden ses duyulmaz?

Ses, titreşimin bir tanecikten ötekine aktarılmasıyla ilerler. Uzay boşluğunda bu titreşimi taşıyacak tanecik yoktur, bu yüzden bir patlama bile tamamen sessizdir. Astronotlar boşlukta da yayılan radyo dalgalarıyla, telsizle konuşur.

Frekans ile genlik arasındaki fark nedir?

Frekans, kaynağın saniyede kaç kez titreştiğidir (hertz) ve perdeyi belirler: Frekans arttıkça ses incelir. Genlik ise titreşimin ne kadar geniş olduğudur ve sesin gücünü belirler. İkisi bağımsızdır; kısık sesle tiz, güçlü sesle pes bir nota söyleyebilirsin.

Keman ve flüt aynı notayı çalınca onları nasıl ayırt ederiz?

Gerçek çalgılar tek bir frekans üretmez. Temel frekansın yanında onun 2, 3, 4 katı gibi üst sesler de titreşir. Bu üst seslerin karışımı her çalgıda farklıdır ve çalgıya kendi tınısını verir.