İçeriğe geç
kuazaraKuazara
Giriş

Sanat ve kültür · Görsel sanatlar ve geometri

Perspektif ve kaçış noktası

Tren rayları uzakta neden birleşiyormuş gibi görünür? Rönesans ressamlarının düz bir yüzeye derinlik çizmek için kullandığı kaçış noktasını ve ufuk çizgisini bir yol ve bir bina çizimi üzerinde kendin bul.

  • 18 dk
  • 2 simülasyon
  • Mini test

Güncelleme:

Önizleme

Merak sorusu

Uzun, dümdüz bir tren yolunun ortasında durup ileri baktığını düşün. Raylar her yerde birbirinden aynı uzaklıktadır; trenin tekerlekleri bunu gerektirir. Yine de gözüne uzaklarda birleşiyor, tek bir noktada buluşuyormuş gibi görünürler. Paralel çizgiler hiç kesişmez. Peki neden kesişiyormuş gibi görürüz ve ressamlar bu yanılgıyı nasıl kullanır?

Kendin dene

Hesap açmana gerek yok: değerleri değiştir, cevabını kontrol et. Bazı simülasyonlar başlamadan önce senden bir tahmin ister; doğru ya da yanlış olması önemli değil.

Perspektif ve simetri

Yolun kaçış noktası

Mor işaretçiyi sürükle ya da seçip ok tuşlarıyla, dar ekranda alttaki yön düğmeleriyle taşı. İşaretçiden her çizginin ucuna kesikli bir kılavuz çizilir; işaretçinin içinden yatay ufuk çizgisi geçer. Kılavuzlar çizgilerin düz devamı olduğunda Kontrol et'e bas.

Tahmin

Önce tahmin et

Bir yolun iki kenarı gerçekte birbirine paraleldir. Uzaklara doğru bakan bir çizimde bu iki kenar nasıl çizilir?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Perspektif ve simetri

Köşeden bakınca ikinci nokta

Mor işaretçiyi sürükle ya da ok tuşlarıyla taşı. Kesikli kılavuzlar sağ yüzün kalın çizgilerinin düz devamı olduğunda Kontrol et'e bas.

Tahmin

Önce tahmin et

Bir binanın köşesine çaprazdan bakınca iki yüzün iki ayrı kaçış noktası olur. Bu iki nokta birbirine göre nerededir?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Paylaş: Google Classroom’da paylaş (yeni sekmede açılır)

Simülasyonu sitene göm

Bu kodu blogunun ya da okul sitenin HTML’ine yapıştır. Ziyaretçiler simülasyonu hesap açmadan dener; ilerleme kaydedilmez.

Gömülen sayfa çerez yazmaz ve izleme yapmaz. Altında Kuazara’ya giden küçük bir bağlantı bulunur.

Devamı için giriş yap

Dersin devamı, mini test seni bekliyor. Hesap açmak ücretsiz.

Ücretsiz başlaGiriş yap

Sık sorulanlar

5 soru

Paralel raylar neden uzakta birleşiyormuş gibi görünür?

Bir nesne senden uzaklaştıkça gözünde küçülür. İki ray arasındaki 1,4 metrelik açıklık da ayağının dibinde geniş, bir kilometre ötede neredeyse sıfır görünür. Raylar gerçekte hiç kesişmez; görüntüleri kaçış noktası denen bir noktada buluşur.

Kaçış noktası her zaman resmin ortasında mıdır?

Hayır. Kaçış noktası bakış yönüne bağlıdır ve hep ufuk çizgisi, yani göz hizası üzerindedir. Başını yana çevirirsen yana, aşağı eğersen ufukla birlikte resmin üst kısmına kayar. Yolun kenarına geçip yine yola paralel bakarsan kaçış noktası yerinde kalır; yalnız yol resimde yana kayar.

Ufuk çizgisi, gökyüzü ile yerin birleştiği yer mi?

Perspektifte ufuk çizgisi göz hizandır. Önünde bir dağ ya da bina olsa bile oradadır. Yere çömelirsen ufuk çizgisi resimde aşağı iner, bir kuleye çıkarsan yukarı çıkar.

Ne zaman iki kaçış noktası gerekir?

Bir binanın köşesine çaprazdan baktığında binanın iki yüzü iki farklı yöne uzaklaşır ve her yüzün kendi kaçış noktası olur. İki nokta da aynı ufuk çizgisinde, yani göz hizandadır.

Osmanlı minyatürlerinde perspektif olmaması bir eksiklik mi?

Hayır, bilinçli bir tercihtir. Matrakçı Nasuh'un 16. yüzyıl şehir resimlerinde bir yapı hem yukarıdan hem yandan görünebilir. Amaç tek bir gözün gördüğünü değil, bir yerin bütün önemli bilgisini aynı sayfada anlatmaktır.