İçeriğe geç
kuazaraKuazara
Giriş

Fen Bilimleri · Kuvvet ve hareket

Sürtünme kuvveti

Buzda neden kayarız, halıda neden kaymayız? Sürtünme kuvvetinin harekete zıt yönde etki ettiğini, yüzeyin pürüzlülüğüne bağlı olduğunu ve günlük hayatta hem işimize yarayıp hem de sorun çıkardığını keşfet.

  • 15 dk
  • 2 simülasyon
  • Mini test

Güncelleme:

Önizleme

Merak sorusu

Kışın buzlu bir kaldırımda yürürken ayağının kaydığını hissetmişsindir. Aynı ayakkabıyla kuru bir asfaltta ise rahatça yürürsün. Değişen ne? Peki sürtünme hiç olmasaydı hayat daha mı kolay olurdu, yoksa yürüyemez, yazı yazamaz, bir düğümü bile bağlayamaz mıydık?

Kendin dene

Hesap açmana gerek yok: değerleri değiştir, cevabını kontrol et. Bazı simülasyonlar başlamadan önce senden bir tahmin ister; doğru ya da yanlış olması önemli değil.

Sıralama

Yüzeyleri sürtünmeye göre sırala

Kartları sürükleyerek ya da yukarı-aşağı düğmeleriyle sırala. Bitirince cevabını gönder.

Tahmin

Önce tahmin et

Sence oyuncak araba hangi tür yüzeyde en kısa yolda durur?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Sürtünme ve kuvvet

Bloğu halıda harekete geçir

Önce zemini seç, sonra itme kuvvetini 1 N'luk adımlarla artır. Sürtünme kuvveti ve bileşke kuvvet göstergelerini izle. Blok kaymaya başladığı en küçük kuvveti bulunca cevabını gönder.

Tahmin

Önce tahmin et

Aynı bloğu buzda ve halıda itiyorsun. Hangisinde onu yerinden oynatmak için daha büyük kuvvet gerekir?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Paylaş: Google Classroom’da paylaş (yeni sekmede açılır)

Simülasyonu sitene göm

Bu kodu blogunun ya da okul sitenin HTML’ine yapıştır. Ziyaretçiler simülasyonu hesap açmadan dener; ilerleme kaydedilmez.

Gömülen sayfa çerez yazmaz ve izleme yapmaz. Altında Kuazara’ya giden küçük bir bağlantı bulunur.

Devamı için giriş yap

Dersin devamı, mini test seni bekliyor. Hesap açmak ücretsiz.

Ücretsiz başlaGiriş yap

Sık sorulanlar

4 soru

Sürtünme neden ısı oluşturur?

Yüzeyler birbirine sürtünürken hareket enerjisinin bir kısmı ısıya dönüşür. Ellerini hızlıca birbirine sürttüğünde ısınmaları ve kibritin sürtülünce tutuşması bu yüzdendir. Makinelerin yağlanması da bu ısınmayı ve aşınmayı azaltmak içindir.

Aynı yüzeyde ağır kutuyu itmek neden daha zor?

Ağır kutu yüzeye daha çok bastırır; yüzeylerdeki küçük girinti ve çıkıntılar birbirine daha sıkı takılır ve sürtünme kuvveti artar. Bu yüzden içi dolu bir kutuyu itmek, aynı yüzeydeki boş kutuyu itmekten daha zordur.

Dinamometreyle sürtünmeyi ölçerken neden kutunun kaymaya başladığı anı değil, sonrasını okuyoruz?

Duran bir cismi harekete başlatmak için gereken kuvvet, hareketi sürdürmek için gerekenden genellikle daha büyüktür. Kutu sabit süratle kaymaya başladıktan sonra çekme kuvveti sürtünmeye eşit olur; dinamometrenin o andaki değeri hareket hâlindeki sürtünmeyi gösterir.

Buzda neden kayıyoruz, kum ve tuz nasıl yardım eder?

Buzun yüzeyi çok düzgündür ve üzerinde çoğu zaman ince bir su tabakası bulunur; bu, ayakkabı ile yer arasındaki sürtünmeyi çok azaltır. Ayağın yeri geriye iyi itemediği için kayarsın. Kum yüzeyi pürüzlü yaparak, tuz ise buzu eriterek kaymayı azaltır.