Fen Bilimleri · Kuvvet ve hareket

Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler

Halat çekmede iki takım da var gücüyle çekerken halat neden kımıldamaz? Bileşke kuvveti hesaplamayı, dengelenmiş kuvvetlerin hareketi değiştirmediğini ve dengelenmemiş kuvvetlerin sürat ya da yön değiştirdiğini keşfet.

18 dk
2 simülasyon
Mini test

Güncelleme: 22 Ekim 2026

Önizleme

Merak sorusu

Halat çekme yarışmasında iki takım da var gücüyle çekiyor ama halat bir süre hiç kımıldamıyor. Sonra bir anda bir takım öne geçiyor ve halat o yöne kaymaya başlıyor. Halata hep kuvvet uygulandığı hâlde ilk anda neden hareket etmedi? Ve masanın üzerinde duran bir kitaba gerçekten hiç kuvvet etki etmiyor mu?

Kendin dene

Hesap açmana gerek yok: değerleri değiştir, cevabını kontrol et. Bazı simülasyonlar başlamadan önce senden bir tahmin ister; doğru ya da yanlış olması önemli değil.

Sayı doğrusu

Halat çekmede bileşke kuvvet

İşaretçiyi 10'luk adımlarla hareket ettirerek doğru değere getir ve cevabını gönder.

Önce tahmin et

Mavi takım Sarı takımdan daha kuvvetli çekiyorsa sence halat ne yapar?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Eğik atış

Topu hedefe düşür

Fırlatma süratini kaydırıcıyla seç ve Fırlat düğmesine bas. Topun izlediği yolu ve nereye düştüğünü gözle. Topu hedefe düşüren sürati bulunca cevabını gönder.

Önce tahmin et

Fırlatılan top havada düz bir çizgide gitmek yerine neden eğri bir yol izler?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Paylaş: Google Classroom’da paylaş

Devamı için giriş yap

Dersin devamı, mini test seni bekliyor. Hesap açmak ücretsiz.

Ücretsiz başla Giriş yap

Sık sorulanlar

4 soru

Bir cisme kuvvet etki etmezse durur mu?

Hayır. Bileşke kuvvet sıfırsa duran cisim durmaya, hareket eden cisim aynı süratle ve aynı yönde gitmeye devam eder. Yuvarladığın top, kuvvet "bittiği" için değil, sürtünme ve hava direnci onu yavaşlattığı için durur.

Masada duran kitaba hiç kuvvet etki etmiyor mu?

Ediyor. Dünya kitabı aşağı çeker, masa da onu eşit büyüklükte yukarı iter. Bileşke kuvvet sıfır olduğu için kitap yerinde durur. "Kuvvet yok" ile "kuvvetler dengelenmiş" aynı şey değildir.

Ağır bir dolabı itiyorum ama kımıldamıyor; kuvvetim boşa mı gidiyor?

Dolap kımıldamıyorsa senin itme kuvvetin, yerle dolap arasındaki sürtünme kuvvetiyle dengelenmiştir ve bileşke kuvvet sıfırdır. Daha güçlü ittiğinde ya da bir arkadaşın aynı yönde yardım ettiğinde kuvvetler dengelenmez ve dolap harekete geçer.

Dengelenmemiş kuvvet cismi her zaman hızlandırır mı?

Hayır. Dengelenmemiş kuvvet cismin hareket durumunu değiştirir: Bileşke kuvvet hareketle aynı yöndeyse cisim hızlanır, zıt yöndeyse yavaşlar, yana doğruysa cismin yönü değişir. Fren yapan bir araba da dengelenmemiş kuvvetin etkisindedir.