Fen Bilimleri · Elektrik devreleri

Paralel bağlama

Evindeki lambalardan biri yandığında diğerleri neden çalışmaya devam eder? Paralel bağlı devrede her ampulün ayrı bir kolu olduğunu, parlaklığın neden azalmadığını ve bunun bedelini keşfet.

18 dk
1 simülasyon
Mini test

Güncelleme: 22 Ekim 2026

Önizleme

Merak sorusu

Odanın lambası yandığında mutfağın lambası sönmez, buzdolabı da çalışmaya devam eder. Oysa seri devrede bir ampul çıkınca hepsi sönüyordu. Demek ki evindeki elektrik tesisatı başka bir şekilde kurulmuş olmalı. Bu şekil ne olabilir ve neden tercih edilir?

Kendin dene

Hesap açmana gerek yok: değerleri değiştir, cevabını kontrol et. Bazı simülasyonlar başlamadan önce senden bir tahmin ister; doğru ya da yanlış olması önemli değil.

Elektrik devresi

Paralel kollarda tek anahtar

Anahtarların üzerine dokunarak onları aç ya da kapat. Yalnızca 2. kol kapalıyken ampul yanıyorsa cevabını gönder.

Önce tahmin et

Seri devrede bütün anahtarlar kapanmalıydı; sence paralel devrede ampul için kaç anahtar kapanmalı?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Lab

Seri ve paralel devre

Lab’da tam sayfa aç →

Şekil 1Seri ve paralel devre

Anahtara ya da lambaya dokun

Seri bağlama

Ampermetre

0,00 A

Lamba 1sönük
Lamba 2sönük
Eşdeğer dirençaçık devre

Anahtar açık: devre tamamlanmadı.

Paralel bağlama

Ampermetre

0,00 A

Lamba 1sönük
Lamba 2sönük
Eşdeğer dirençaçık devre

Anahtar açık: devre tamamlanmadı.

Değerler

İki kartta aynı parçalar var. Kendi değerini yaz, Enter’a bas ya da kutudan çık.

Kaynak gerilimi

1. lamba direnci

2. lamba direnci

Öğren

İlerleme yalnız bu sayfada tutulur; puan verilmez.

1Tahmin et
2Dene
3Açıkla

Seri kartta iki lamba yanarken 1. lambayı sökersen 2. lambaya ne olur?

Mor yol: akım geçen bakır yol (noktalar geleneksel akım yönünde akar)Altın kol: bıçaklı anahtarSayılar yazıdaki çözümlü örnekle aynı Ohm yasası modelinden gelir: 12 V kaynak, her biri 12 Ω olan iki özdeş lamba (direnç sabit kabul edildi). Seride lamba başına 6 V ve 3 W, paralelde 12 V ve 12 W düşer; bu yüzden paralel lambalar daha parlak yanar ve kaynaktan dört kat akım çekilir. Bir lambayı sökün: seride yol kesilir, paralelde öteki lamba yanmaya devam eder. Değerleri değiştirince hesap aynı modelle yeniden yapılır; seride büyük dirençli lamba daha parlak, paralelde küçük dirençli lamba daha parlak yanar.

Paylaş: Google Classroom’da paylaş

Devamı için giriş yap

Dersin devamı, mini test seni bekliyor. Hesap açmak ücretsiz.

Ücretsiz başla Giriş yap

Sık sorulanlar

4 soru

Paralel devrede ampul eklemek neden parlaklığı azaltmıyor?

Her ampul pilin iki kutbuna ayrı bir kolla doğrudan bağlıdır ve aynı gerilimi alır; bu yüzden her biri tek ampul kadar parlak yanar. Bedeli pil öder: Pilden çekilen toplam akım arttığı için pil daha çabuk biter.

Bir devrenin seri mi paralel mi olduğunu nasıl anlarım?

Pilli bir devrede ampullerden birini çıkar: Diğerleri de sönüyorsa seri, yanmaya devam ediyorsa paraleldir. Devre çiziminde ise akımın yolunu parmağınla izle; tek yoldan geçiyorsa seri, bir noktada kollara ayrılıp yeniden birleşiyorsa paraleldir.

Bir uzatma kablosuna çok sayıda cihaz takmak neden tehlikeli?

Uzatma kablosuna takılan cihazlar paralel bağlıdır ve her biri ayrı akım çeker; kablodan geçen akım bunların toplamıdır. Isıtıcı, ütü gibi güçlü cihazlar birlikte takılırsa kablo aşırı ısınabilir ve yangına yol açabilir.

Evdeki tesisatta sigorta ya da şalter ne işe yarar?

Paralel bağlı cihazlar çoğaldıkça hattan geçen toplam akım artar. Sigorta ya da otomatik şalter, akım güvenli sınırı aştığında devreyi keserek kabloların aşırı ısınmasını önler. Şalter attıysa nedenini bulmadan yeniden kaldırmamak ve sorunu bir elektrikçiye bildirmek gerekir.