İçeriğe geç
kuazaraKuazara
Giriş

Matematik · Oran, orantı ve yüzde

Doğru orantı

Misafir sayısı artınca tarifteki malzemeler nasıl değişir? Doğru orantılı çoklukların oranının neden sabit kaldığını, birim oranı, y = kx bağıntısını ve harita ölçeğini keşfet.

  • 20 dk
  • 1 simülasyon
  • Mini test

Güncelleme:

Önizleme

Merak sorusu

Selin'in elinde 4 kişilik bir kek tarifi var: 200 gram un, 2 yumurta ve 100 gram şeker. Ama doğum gününe 6 kişi gelecek. Selin her malzemeye 2 ekleyip 202 gram un mu koymalı? Yoksa malzemeleri başka bir yolla mı artırmalı? Bu dersin sonunda tarifi hatasız büyütebileceksin.

Kendin dene

Hesap açmana gerek yok: değerleri değiştir, cevabını kontrol et. Bazı simülasyonlar başlamadan önce senden bir tahmin ister; doğru ya da yanlış olması önemli değil.

Sayı doğrusu

Kalemlerin fiyatı

Noktayı sürükle ya da düğmelerle 5'er TL ilerle. Doğru değere geldiğinde Kontrol et düğmesine bas.

Tahmin

Önce tahmin et

Kalem sayısı 6'dan 10'a çıkınca toplam fiyat nasıl değişir sence?

Doğru ya da yanlış olması önemli değil; seçince simülasyon açılır.

Paylaş: Google Classroom’da paylaş (yeni sekmede açılır)

Simülasyonu sitene göm

Bu kodu blogunun ya da okul sitenin HTML’ine yapıştır. Ziyaretçiler simülasyonu hesap açmadan dener; ilerleme kaydedilmez.

Gömülen sayfa çerez yazmaz ve izleme yapmaz. Altında Kuazara’ya giden küçük bir bağlantı bulunur.

Devamı için giriş yap

Dersin devamı, mini test seni bekliyor. Hesap açmak ücretsiz.

Ücretsiz başlaGiriş yap

Sık sorulanlar

5 soru

4 kişiden 6 kişiye çıkınca neden her malzemeye 2 eklemiyoruz?

Doğru orantı toplamsal değil, çarpımsal bir ilişkidir. 6 kişi 4 kişinin 1,5 katı olduğu için un da 1,5 katına çıkar: 200 × 1,5 = 300 gram. 2 kişi eklemek 2 kişilik malzeme eklemektir: 2 × 50 = 100 gram, 2 gram değil.

Biri artarken diğeri de artıyorsa doğru orantılı mıdır?

Her zaman değil. Bir çocuğun yaşı arttıkça boyu da artar, ama 10 yaşındaki bir çocuk 5 yaşındakinin iki katı boyunda değildir. Doğru orantı için oranın, yani y ÷ x'in sabit kalması gerekir.

Orantı sabiti ne işe yarar?

Orantı sabiti, 1 birime düşen miktardır. 3 kg elma 45 TL ise sabit 45 ÷ 3 = 15 TL/kg'dır. Bunu bulduktan sonra her miktar için y = 15 · x ile fiyatı hesaplarsın: 5 kg için 15 · 5 = 75 TL.

Doğru orantının grafiği neden başlangıç noktasından geçer?

Çünkü x = 0 iken y = k · 0 = 0 olur: hiç kişi yoksa hiç un da gerekmez. Bu yüzden grafik başlangıç noktasından geçen bir doğrudur. Doğru bu noktadan geçmiyorsa, örneğin sabit bir giriş ücreti varsa, ilişki doğru orantı değildir.

Kat yöntemini mi, birim oranı mı kullanmalıyım?

İkisi de aynı sonucu verir. Kat kolaysa, örneğin 4 kişiden 8 kişiye 2 kat, onu kullan. Kat kesirli çıkıyorsa önce 1 tanesinin değerini bulmak çoğu zaman daha kolaydır: 4 kişiye 200 gram ise 1 kişiye 50 gram, 6 kişiye 300 gram.